Đăng ký kết hôn với người nước ngoài tại Việt Nam có vài bước mà các cặp đôi trong nước không phải làm. Và bước tốn thời gian nhất nằm ở phía người nước ngoài, nên đó là chỗ nên bắt đầu.
Cơ quan nào giải quyết
Việc đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyền của cơ quan hộ tịch cấp huyện nơi công dân Việt Nam cư trú.
Hãy tới hỏi trực tiếp trước để lấy danh sách giấy tờ hiện hành, vì yêu cầu có thể khác nhau đôi chút giữa các địa phương và thay đổi theo thời gian.
Giấy tờ phía Việt Nam
Giấy tờ tuỳ thân, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do uỷ ban nhân dân cấp xã nơi thường trú cấp, và tờ khai theo mẫu.
Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân có thời hạn ngắn. Hãy canh thời điểm xin sao cho nó còn hiệu lực tới ngày đăng ký.
Giấy tờ phía người nước ngoài
Hộ chiếu, giấy tờ chứng minh tình trạng độc thân hoặc đã ly hôn do cơ quan có thẩm quyền nước họ cấp, và ở nhiều trường hợp là giấy khám sức khoẻ.
Giấy xác nhận độc thân là phần tốn thời gian nhất, vì nó phải được hợp pháp hoá rồi dịch sang tiếng Việt. Hãy bắt đầu từ đây.
Hợp pháp hoá và dịch
Giấy tờ nước ngoài cần được hợp pháp hoá lãnh sự hoặc dán tem theo công ước, rồi dịch công chứng sang tiếng Việt.
Chuỗi này mất vài tuần và phải làm tại nước cấp giấy. Nếu người nước ngoài sắp sang Việt Nam, hãy làm xong chuỗi này trước khi đi.
Thời hạn của giấy tờ
Cả giấy xác nhận độc thân lẫn giấy khám sức khoẻ đều có thời hạn, thường vài tháng. Hãy tính ngược từ ngày dự kiến đăng ký.
Làm quá sớm là phải làm lại và trả tiền hai lần, cộng thêm một chuỗi hợp pháp hoá nữa. Đây là lý do thứ tự và thời điểm quan trọng ở đây.
Bắt đầu từ giấy khó nhất
Trong cả bộ hồ sơ, giấy xác nhận độc thân của người nước ngoài là thứ mất nhiều thời gian nhất: xin ở nước họ, hợp pháp hoá, rồi dịch.
Hãy khởi động việc này trước tiên và để các giấy tờ phía Việt Nam làm sau, vì chúng nhanh hơn nhiều. Sắp sai thứ tự là lý do phổ biến khiến giấy tờ bên này hết hạn trong khi chờ bên kia.
Buổi phỏng vấn
Nhiều nơi có phần trao đổi với cán bộ hộ tịch để xác minh hai bên tự nguyện và hiểu về nhau. Câu hỏi thường đơn giản và đời thường.
Nếu người nước ngoài không nói được tiếng Việt, cần người phiên dịch. Hãy hỏi trước về yêu cầu đối với phiên dịch, vì một số nơi yêu cầu người có tư cách.
Cả hai phải có mặt
Việc nộp hồ sơ có thể do một bên làm, nhưng buổi trao giấy chứng nhận thường yêu cầu cả hai có mặt. Hãy tính lịch đi lại cho phù hợp.
Với người nước ngoài phải bay sang, hãy để dư thời gian trong chuyến đi. Thủ tục có thể kéo dài hơn dự kiến nếu cần bổ sung giấy tờ.
Sau khi đăng ký
Bạn nhận giấy chứng nhận kết hôn. Hãy xin luôn vài bản trích lục để dùng cho các thủ tục sau, và làm bản dịch công chứng sang ngôn ngữ của nước kia.
Nếu nước của người kia yêu cầu ghi nhận hôn nhân vào hệ thống của họ, hãy hỏi cơ quan đại diện của nước đó về thủ tục. Đây là bước hay bị bỏ sót.
Người nước ngoài đã ly hôn
Nếu bên nước ngoài từng kết hôn, họ cần giấy tờ chứng minh hôn nhân trước đã chấm dứt hợp pháp: bản án ly hôn hoặc giấy chứng tử, đã hợp pháp hoá và dịch.
Với người đã ly hôn ở một nước thứ ba, chuỗi giấy tờ có thể dài hơn vì phải hợp pháp hoá tại nước cấp giấy. Hãy xác định sớm giấy đó nằm ở đâu và ai xin được.
Lưu nhiều bản trích lục
Giấy chứng nhận kết hôn sẽ được dùng ở rất nhiều nơi: hồ sơ bảo lãnh, thủ tục ở nước kia, và các giao dịch hành chính sau này.
Hãy xin dư vài bản trích lục ngay và làm bản dịch công chứng cùng lúc. Quay lại xin sau, nhất là khi đã ở nước ngoài, tốn thời gian hơn nhiều.
Nếu cưới ở nước ngoài
Chiều ngược lại cũng làm được: đăng ký tại nước kia rồi ghi chú vào hộ tịch Việt Nam. Cách này phù hợp khi người Việt đang ở nước đó.
Đừng bỏ bước ghi chú. Không có nó, giấy tờ Việt Nam của bạn vẫn ghi độc thân, và mâu thuẫn ấy sẽ lộ ra trong hồ sơ định cư.
Hỏi đáp
Thủ tục mất bao lâu?
Phần đăng ký tại Việt Nam thường vài tuần. Phần chuẩn bị giấy tờ nước ngoài mới là phần dài, có thể vài tháng.
Người nước ngoài phải ở Việt Nam bao lâu?
Đủ để có mặt ở các bước bắt buộc. Hãy hỏi cơ quan hộ tịch về lịch cụ thể để sắp xếp chuyến đi.
Giấy khám sức khoẻ khám ở đâu?
Tại cơ sở y tế được chỉ định. Hãy hỏi cơ quan hộ tịch danh sách cơ sở được chấp nhận.
Cưới xong có được đi ngay không?
Không. Kết hôn chỉ là một bước, sau đó mới nộp hồ sơ bảo lãnh và chờ theo thời gian xử lý của diện đó.