Bạn đã sang. Nhưng ở nhiều chương trình, tư cách của bạn vẫn gắn với người kia trong vài năm nữa, và giai đoạn này thường là giai đoạn khó nhất trong cả hành trình.
Tư cách có điều kiện
Nếu hôn nhân còn mới tại thời điểm nhập cảnh, nhiều nước cấp một tư cách có điều kiện trước. Sau vài năm, bạn nộp hồ sơ để gỡ bỏ điều kiện và nhận tư cách ổn định.
Hồ sơ gỡ bỏ điều kiện thường yêu cầu chứng minh quan hệ vẫn tồn tại thật. Nghĩa là việc thu thập bằng chứng không dừng lại sau khi sang.
Tiếp tục tích luỹ bằng chứng
Hợp đồng thuê nhà đứng tên cả hai, tài khoản chung ở nước mới, bảo hiểm ghi tên nhau, hoá đơn cùng địa chỉ, ảnh qua các dịp.
Hãy lưu dần theo năm ngay từ tháng đầu tiên. Tới lúc nộp hồ sơ gỡ bỏ điều kiện, bạn chỉ việc sắp lại thay vì đi gom trong ba tuần.
Quyền làm việc
Khác nhau giữa các chương trình và giữa các con đường. Có nơi cho làm việc ngay, có nơi phải xin giấy phép riêng và chờ vài tháng.
Hãy hỏi ngay trong tuần đầu và nộp hồ sơ xin giấy phép sớm nhất có thể. Đây thường là thứ quyết định năm đầu của bạn dễ hay khó.
Năm đầu là năm khó
Bạn bỏ nghề đang làm, mất mạng lưới quan hệ, chưa thạo ngôn ngữ, và có thể chưa đi làm được. Đây là hoàn cảnh mà phần lớn người đi theo diện vợ chồng đều trải qua.
Hãy chuẩn bị trước: học ngoại ngữ từ khi còn ở Việt Nam, tìm hiểu việc chuyển đổi bằng cấp, và kết nối với cộng đồng tại chỗ trước khi sang.
Chuyển đổi bằng cấp
Nhiều nghề yêu cầu chứng chỉ hành nghề của nước sở tại. Quá trình công nhận bằng cấp có thể mất từ vài tháng tới vài năm tuỳ ngành.
Hãy tìm hiểu và bắt đầu ngay trong năm đầu. Người bắt đầu sớm thường quay lại được nghề cũ; người chờ vài năm thường phải chuyển nghề.
Giữ hồ sơ của chính bạn
Bản sao mọi giấy tờ, số hồ sơ, và thông tin liên hệ của cơ quan. Đừng để tất cả nằm trong tay người kia.
Điều này không thể hiện sự thiếu tin tưởng. Nó là điều kiện tối thiểu để bạn tự làm được các thủ tục của mình, và nó có ích trong mọi hoàn cảnh.
Ghi lại ngày đi lại
Từ ngày đầu tiên, hãy ghi mọi lần rời khỏi nước và quay lại. Dữ liệu này cần cho hồ sơ gỡ bỏ điều kiện và cho hồ sơ xin quốc tịch nhiều năm sau.
Dựng lại sau ba năm gần như không thể chính xác. Một tệp ghi chép đơn giản là đủ và nó mất ba mươi giây mỗi chuyến.
Đăng ký y tế và bảo hiểm
Quyền tham gia hệ thống y tế thường đi theo tư cách của người bảo lãnh. Hãy làm thủ tục đăng ký ngay trong tháng đầu, kể cả khi đang khoẻ.
Và hãy kiểm tra xem bạn có nằm trong nhóm bị loại khỏi một số khoản hỗ trợ trong những năm đầu không. Nhận nhầm một khoản thuộc nhóm phải hoàn có thể ảnh hưởng tới cả người bảo lãnh.
Con đường tới độc lập
Sau khi gỡ bỏ điều kiện, tư cách của bạn thường không còn gắn với hôn nhân. Và sau một số năm cư trú, bạn xin được quốc tịch theo tiêu chuẩn riêng của mình.
Hãy coi đây là mục tiêu rõ ràng và theo dõi các mốc. Ngày bạn có tư cách độc lập quan trọng ngang ngày cả nhà nhập cảnh lần đầu.
Đừng để mọi thứ qua một người
Rất phổ biến: người đã ở nước đó lâu lo hết mọi giấy tờ, còn người mới sang chỉ ký. Sau một năm, người mới sang vẫn không biết cách làm bất cứ thủ tục nào.
Hãy cùng đi làm giấy tờ trong những tháng đầu thay vì để một người làm hộ. Biết cách tự xử lý việc của mình là phần quan trọng của việc hoà nhập, và nó có ích trong mọi hoàn cảnh.
Nếu quan hệ gặp khó khăn
Nhiều nước có cơ chế cho phép người đi theo diện vợ chồng giữ tư cách trong trường hợp bạo lực gia đình, hoặc khi hôn nhân chấm dứt vì lý do không do lỗi của họ.
Đây là thông tin mà ai đi theo diện này cũng nên biết là có tồn tại. Nếu rơi vào hoàn cảnh đó, hãy tìm tư vấn pháp lý tại nước sở tại ngay, vì các cơ chế này thường có thời hạn.
Hỏi đáp
Bao lâu thì gỡ bỏ điều kiện?
Tuỳ chương trình, thường vài năm sau khi nhập cảnh. Hãy đọc mốc ghi trên giấy tờ của bạn.
Tôi có được đi học không?
Thường được, nhưng học phí có thể tính theo mức dành cho người nước ngoài trong một số năm đầu. Hãy hỏi trường.
Tôi về Việt Nam dài ngày có sao không?
Có thể ảnh hưởng nếu vượt giới hạn vắng mặt. Hãy tra quy định trước khi đi và ghi lại mọi ngày.
Hồ sơ gỡ bỏ điều kiện nộp chung hay riêng?
Thường nộp chung hai vợ chồng. Có cơ chế nộp riêng trong một số hoàn cảnh, hãy hỏi luật sư nếu cần.