Cùng một quan hệ cha con, cùng một hoàn cảnh gia đình, nhưng người bảo lãnh là công dân hay thường trú nhân cho hai kết quả rất khác nhau về diện áp dụng và về thời gian chờ.
Khác biệt một: phạm vi quan hệ
Công dân thường bảo lãnh được nhiều loại quan hệ hơn: vợ chồng, con cái mọi lứa tuổi, cha mẹ, và ở một số nước là anh chị em ruột.
Thường trú nhân thường chỉ bảo lãnh được vợ chồng và con chưa thành niên. Cha mẹ và anh chị em nằm ngoài phạm vi của họ.
Khác biệt hai: hạn ngạch
Ở nhiều nước, người thân trực hệ của công dân không bị áp hạn ngạch, nghĩa là hồ sơ chỉ chờ thời gian xử lý thông thường.
Các diện còn lại có hạn ngạch hằng năm và phải xếp hàng. Khác biệt này thường lớn hơn mọi khác biệt khác cộng lại: vài tháng so với nhiều năm.
Khác biệt ba: rủi ro của chính người bảo lãnh
Thường trú nhân có thể mất tư cách nếu vắng mặt quá lâu hoặc vi phạm điều kiện. Nếu điều đó xảy ra giữa chừng, hồ sơ bảo lãnh mất cơ sở.
Công dân thì không mất quốc tịch vì vắng mặt. Đây là một lớp ổn định mà người bảo lãnh là công dân mang lại cho cả hồ sơ.
Phép tính nên làm
Nếu bạn sắp đủ điều kiện nhập quốc tịch, hãy so hai phương án: nộp ngay với tư cách thường trú nhân, hay chờ thêm một hai năm rồi nộp với tư cách công dân.
Cộng thời gian chờ nhập quốc tịch với thời gian chờ của diện công dân, rồi so với thời gian chờ của diện thường trú nhân. Kết quả thường bất ngờ và nhiều gia đình đã chọn sai vì không làm phép tính này.
Khi hồ sơ đang chạy mà bạn nhập quốc tịch
Nhiều nước cho phép nâng cấp hồ sơ đang chờ lên diện của công dân, và thời gian đã chờ có thể được giữ. Điều này rút ngắn đáng kể.
Việc này không tự động. Hãy báo ngay khi có quốc tịch và hỏi thủ tục nâng cấp. Một số gia đình chờ thêm nhiều năm chỉ vì không ai nói với họ rằng có thủ tục ấy.
Điều kiện chung cho cả hai
Dù là công dân hay thường trú nhân, bạn vẫn phải chứng minh quan hệ, đạt ngưỡng thu nhập, và ký cam kết bảo trợ tài chính.
Tư cách quyết định bạn bảo lãnh được ai và chờ bao lâu. Nó không miễn cho bạn các điều kiện khác.
Duy trì tư cách trong lúc chờ
Với hồ sơ chờ nhiều năm, người bảo lãnh phải giữ tư cách của mình suốt thời gian đó. Vắng mặt quá lâu hoặc vi phạm đều có thể phá vỡ hồ sơ.
Hãy theo dõi điều kiện cư trú của chính bạn và ghi lại mọi lần rời khỏi nước. Đây là nghĩa vụ của bạn, không phải của người đang chờ ở Việt Nam.
Nghĩa vụ tài chính khác nhau
Ngưỡng thu nhập và thời hạn cam kết bảo trợ có thể khác nhau giữa công dân và thường trú nhân, tuỳ nước. Đây là chi tiết ít ai kiểm trước khi nộp.
Hãy tra bảng ngưỡng cho đúng tư cách của mình và cho đúng số người trong hộ sau khi người thân sang. Tính nhầm ở đây là lý do phổ biến khiến hồ sơ bị trả về ngay từ bước đầu.
Khi người bảo lãnh mất tư cách
Hồ sơ thường chấm dứt. Một số nước cho phép người thân khác đủ điều kiện thay thế vai trò bảo lãnh, và đôi khi giữ được thời gian đã chờ.
Nếu có người khác trong gia đình đủ tư cách, hãy hỏi về khả năng này ngay khi tình huống rõ ràng. Thời gian đã chờ là tài sản lớn và đáng cố giữ.
Người bảo lãnh cũng bị kiểm lý lịch
Nhiều người nghĩ chỉ người được bảo lãnh mới bị rà. Thực tế người bảo lãnh cũng được kiểm, và một số loại vụ việc khiến họ mất tư cách bảo lãnh với những quan hệ nhất định.
Nhóm bị soi nhất liên quan tới bạo lực gia đình và xâm hại, vì chúng gắn trực tiếp với sự an toàn của người sắp sang. Nếu có vụ việc trong quá khứ, hãy hỏi luật sư trước khi nộp.
Ghi vào kế hoạch gia đình
Viết ra: người bảo lãnh có tư cách gì, khi nào đủ điều kiện nâng cấp, và điều đó ảnh hưởng thế nào tới từng người đang chờ.
Với gia đình bảo lãnh nhiều người, một thay đổi tư cách của người bảo lãnh có thể đổi thời gian chờ của tất cả cùng lúc. Đây là mốc đáng theo dõi nhất trong cả kế hoạch.
Hỏi đáp
Tôi nên nộp ngay hay chờ có quốc tịch?
Hãy làm phép tính so hai tổng thời gian. Với nhiều diện, chờ nhập quốc tịch rồi nộp lại nhanh hơn.
Nâng cấp hồ sơ có mất phí không?
Tuỳ nước, một số có phí nhỏ. Hãy hỏi cơ quan xử lý về thủ tục cụ thể.
Người bảo lãnh phải sống ở nước đó không?
Thường có yêu cầu về nơi cư trú của người bảo lãnh. Hãy kiểm tra vì đây là điều kiện dễ bị vi phạm vô ý.
Hai người trong nhà cùng bảo lãnh được không?
Mỗi hồ sơ có một người bảo lãnh. Nhưng hai người có thể bảo lãnh hai người khác nhau, hoặc một người làm đồng bảo trợ tài chính.
