Khi biết chắc cháu sẽ quá tuổi, việc cần làm không phải là buồn mà là xây một con đường khác. Có bốn hướng thực tế, và phần lớn gia đình dùng kết hợp.
Hướng một: du học rồi ở lại
Đây là hướng phổ biến nhất. Cháu sang học, tốt nghiệp, chuyển sang thị thực làm việc, rồi từ đó xin thường trú.
Ưu điểm là cháu tự chủ và có bằng cấp bản địa. Nhược điểm là chi phí lớn và không có gì đảm bảo ở khâu chuyển sang việc làm.
Chọn ngành có trọng số
Nhiều nước công bố danh sách ngành thiếu nhân lực, và người học những ngành đó được ưu tiên khi xin ở lại.
Hãy tra danh sách này trước khi cháu chọn ngành, nhưng đừng ép cháu vào ngành không hợp. Một người học ngành mình ghét sẽ bỏ dở, và khi đó mọi ưu tiên đều vô nghĩa.
Hướng hai: đi theo tay nghề
Không phải ai cũng hợp đại học. Nhiều nước thiếu thợ lành nghề và có đường riêng cho người có chứng chỉ nghề cộng kinh nghiệm.
Hướng này rẻ hơn du học nhiều và thời gian ngắn hơn. Nó bị đánh giá thấp một cách không công bằng ở Việt Nam.
Kết hợp hai hướng cùng lúc
Phần lớn gia đình làm tốt việc này đều chạy song song: cháu chuẩn bị du học trong khi cha mẹ vẫn giữ hồ sơ bảo lãnh.
Hai hướng không loại trừ nhau và chi phí giữ hồ sơ gần như bằng không. Hãy coi đó là hai cánh cửa thay vì bắt cháu chọn một.
Hướng ba: cha mẹ sang rồi bảo lãnh lại
Sau khi có thường trú, bạn bảo lãnh con đã trưởng thành còn độc thân. Sau khi nhập tịch, diện còn tốt hơn.
Đây là hướng chắc chắn nhất về mặt kết quả nhưng chậm nhất về thời gian. Hãy nộp ngay khi đủ điều kiện, song song với việc cháu tự tìm đường.
Hướng bốn: cháu ở lại Việt Nam
Đây là lựa chọn chính đáng và với nhiều người là lựa chọn tốt nhất. Không phải ai cũng hợp với việc rời đi, và cơ hội trong nước không hề nhỏ.
Nếu chọn hướng này, hãy chuẩn bị nghiêm túc: chỗ ở ổn định, người thân trông nom, và một kế hoạch tài chính rõ ràng cho cháu.
Ngôn ngữ là nền chung của cả bốn hướng
Ba hướng đầu đều cần ngôn ngữ, và hướng thứ tư cũng không thiệt gì khi cháu giỏi thêm một thứ tiếng.
Hãy bắt đầu sớm và đều đặn. Đây là khoản đầu tư có lãi trong mọi kịch bản, kể cả kịch bản không ai dự tính.
Thời điểm bắt đầu chuẩn bị
Nếu biết cháu sẽ quá tuổi, hãy bắt đầu từ khi cháu học cấp hai. Ngôn ngữ, học lực và định hướng ngành đều cần nhiều năm.
Bắt đầu ở năm cuối phổ thông là muộn cho phần lớn hướng đi. Không phải không làm được, nhưng lựa chọn sẽ hẹp hơn nhiều.
Tiền chuẩn bị thế nào
Du học cần một khoản lớn dồn vào vài năm. Hãy tính sớm và tích luỹ dần thay vì xoay gấp khi tới lúc.
Và hãy tính cả kịch bản cháu học xong không ở lại được. Gia đình cần chịu được tình huống đó về mặt tài chính.
Giữ quan hệ với họ hàng bên kia
Nếu cháu tự sang bằng con đường riêng, người thân đã ở đó là chỗ dựa quan trọng trong năm đầu.
Hãy giữ liên lạc và cho cháu quen dần với họ từ trước qua các cuộc gọi. Đây là mạng lưới không mua được bằng tiền.
Để cháu tham gia quyết định
Cháu ở tuổi mười lăm đã đủ để có ý kiến về cuộc đời mình. Hãy trình bày cả bốn hướng và hỏi cháu nghĩ gì.
Một kế hoạch cháu tự chọn sẽ được theo đuổi nghiêm túc hơn nhiều so với kế hoạch bị áp đặt.
Đừng hứa những gì không nắm được
Đừng nói với cháu rằng chắc chắn cháu sẽ sang sau vài năm. Không ai kiểm soát được hàng đợi và mọi lời hứa loại đó đều có ngày phải trả giá.
Hãy nói về những gì bạn thật sự làm được: nộp hồ sơ đúng hạn, hỗ trợ tài chính cho cháu, và về thăm theo lịch đã hẹn.
Đừng để cháu thấy mình bị bỏ lại
Cảm giác bị gia đình bỏ lại là thứ để lại vết lâu nhất, lâu hơn cả việc không đi được.
Hãy có lịch về thăm cụ thể, gọi điện đều, và cho cháu thấy rõ rằng việc cả nhà đi là để mở đường cho cháu chứ không phải để rời khỏi cháu.
Hỏi đáp
Du học có làm mất hồ sơ đang chờ không?
Không. Hãy khai trung thực về hồ sơ khi xin thị thực du học.
Cháu nên đi du học lúc nào?
Tuỳ ngành và tuỳ sức cháu. Đi sau khi học hết phổ thông là phổ biến và ít rủi ro nhất.
Tôi vừa sang thì bảo lãnh con ngay được không?
Được nếu bạn đã có thường trú. Hãy nộp ngay để giữ ngày ưu tiên sớm nhất có thể.
Học nghề có được nhận không?
Nhiều nước rất cần thợ lành nghề và có đường riêng. Hãy tra danh sách ngành thiếu nhân lực của nước bạn nhắm tới.