Đây là nỗi đau riêng của các diện chờ lâu: một đứa con lớn lên trong mười lăm năm chờ rồi không đi kèm được nữa vào đúng lúc gia đình được gọi.
Ngưỡng tuổi đi kèm
Hầu hết các nước đặt ngưỡng cho con đi kèm ở một độ tuổi cố định. Qua ngưỡng đó, cháu không còn nằm trong hồ sơ của cha mẹ.
Điều oái oăm là ngưỡng này được xét vào thời điểm hồ sơ tới lượt, không phải thời điểm nộp.
Cơ chế khoá tuổi
Nhiều nước có cơ chế giảm nhẹ: tuổi tính toán được trừ đi khoảng thời gian cơ quan xử lý hồ sơ. Nghĩa là cháu được trẻ lại trên giấy tờ bằng đúng thời gian chờ đó.
Nhưng cơ chế này thường chỉ trừ giai đoạn xét duyệt ban đầu, không trừ thời gian nằm trong hàng đợi hạn ngạch. Với diện anh chị em, phần hàng đợi mới là phần dài nhất.
Tự tính từ sớm
Mỗi lần rà hồ sơ hằng năm, hãy làm phép tính: dự kiến hồ sơ tới lượt năm nào, lúc đó cháu bao nhiêu tuổi, có được trừ gì không.
Con số ra được sẽ nói cho bạn biết có cần phương án riêng cho cháu hay không. Biết trước mười năm thì còn đủ thời gian chuẩn bị.
Khi kết quả là cháu sẽ quá tuổi
Đây không phải kết thúc. Nó chỉ nghĩa là cháu cần một con đường riêng, và bạn có cả chục năm để xây con đường đó.
Du học rồi ở lại theo diện việc làm là hướng phổ biến nhất. Nó đòi hỏi chuẩn bị từ cấp ba, cả về ngôn ngữ lẫn tài chính.
Cha mẹ sang trước rồi bảo lãnh lại
Nếu bạn sang được và trở thành thường trú nhân, bạn có thể bảo lãnh con đã trưởng thành còn độc thân. Diện này cũng chờ lâu nhưng ngắn hơn diện anh chị em.
Nếu bạn nhập tịch, diện của bạn với cháu còn tốt hơn nữa. Hãy đưa mốc nhập tịch vào kế hoạch ngay từ khi đặt chân sang.
Đừng tính theo ngày sinh đơn thuần
Nhiều gia đình chỉ lấy năm dự kiến trừ năm sinh rồi kết luận. Cách tính này bỏ qua cơ chế khoá tuổi và có thể khiến bạn bi quan quá sớm.
Hãy nhờ luật sư tính một lần cho đúng, rồi tự cập nhật mỗi năm theo cách đó. Một lần tư vấn là đủ cho cả chặng đường.
Việc cháu kết hôn
Nếu cháu kết hôn trước khi hồ sơ tới lượt, cháu chắc chắn không đi kèm được nữa, bất kể tuổi. Diện con đi kèm chỉ áp dụng cho con độc thân.
Đây là thông tin cháu cần biết để tự quyết, không phải để gia đình gây áp lực. Hãy trình bày như một dữ kiện, không phải một yêu cầu.
Đừng để cháu nghe tin muộn
Nhiều gia đình tránh nói, rồi tới lúc nhận thư mời mới báo cho con là cháu không đi được. Đây là cách làm tổn thương nặng nhất.
Hãy nói từ khi cháu còn học phổ thông, và nói kèm một kế hoạch. Trẻ chịu được tin xấu kèm phương án, không chịu được tin xấu đột ngột.
Chuẩn bị ngôn ngữ cho cháu bất kể kết quả
Dù cháu đi kèm được hay phải tự tìm đường, năng lực ngôn ngữ đều là thứ có ích. Đây là khoản đầu tư không bao giờ phí.
Hãy bắt đầu sớm và duy trì đều thay vì dồn vào năm cuối. Trẻ học đều trong nhiều năm đạt trình độ cao hơn hẳn.
Nếu gia đình chia đôi
Có gia đình quyết định cha mẹ và em đi trước, con lớn ở lại. Đây là lựa chọn hợp lý nhưng cần chuẩn bị cả về tài chính lẫn tinh thần.
Hãy sắp xếp chỗ ở ổn định cho cháu, có người thân trông nom, và một lịch về thăm cụ thể chứ không chỉ là lời hứa.
Giữ hồ sơ của cháu nếu có diện riêng
Ở một số nước, con quá tuổi được chuyển sang diện riêng và giữ nguyên ngày ưu tiên gốc. Nếu nước bạn nhắm tới có cơ chế này, đừng bỏ qua.
Nó nghĩa là cháu vẫn còn một hàng đợi của riêng mình, chỉ là dài hơn. Hãy hỏi rõ thủ tục để không lỡ bước chuyển diện.
Hoặc cả nhà cùng không đi
Đây cũng là một lựa chọn chính đáng. Không có gì sai khi một gia đình quyết định giá trị của việc ở cùng nhau lớn hơn.
Nếu chọn vậy, hãy rút hồ sơ đúng thủ tục và đóng lại chương này một cách dứt khoát, thay vì để nó lơ lửng thêm nhiều năm.
Hỏi đáp
Cơ chế khoá tuổi tính thế nào?
Thường là tuổi thực trừ đi thời gian cơ quan xét hồ sơ ban đầu. Hãy hỏi luật sư để tính đúng cho nước bạn nhắm tới.
Cháu đã quá tuổi có được ở lại hàng đợi không?
Ở một số nước, cháu được chuyển sang một diện riêng và giữ ngày ưu tiên gốc. Hãy hỏi kỹ, đây là điểm rất có giá trị.
Cháu đi du học thì có ảnh hưởng hồ sơ không?
Không ảnh hưởng. Nhưng khi xin thị thực du học hãy khai trung thực về hồ sơ đang chờ.
Tôi nhập tịch thì bảo lãnh con nhanh hơn bao nhiêu?
Tuỳ nước và tuỳ tình trạng hôn nhân của cháu. Con độc thân của công dân thường nhanh hơn đáng kể.